Τι είναι θεσμός;

Θεσμός είναι (με την κυριολεκτική σημασία) το σύνολο των κανόνων και των νόμων που έχει θεσπιστεί και θεωρείται ως δίκαιο.

Στην πράξη όμως, η λέξη θεσμός χρησιμοποιείται με μια πιο διευρυμένη έννοια. Επομένως μπορούμε να πούμε ότι θεσμός είναι μία “δομή” που καθορίζει την κοινωνική συμπεριφορά των ανθρώπων.


Η λέξη θεσμός χρησιμοποιείται και σε εκφράσεις.

Έτσι έχουμε:

• Ο θεσμός της οικογένειας:
Αφορά τις αξίες που καθορίζουν τη συμπεριφορά των μελών της οικογένειας.

• Ο θεσμός της δικαιοσύνης:
Ο φορέας που απονείμει τη δικαιοσύνη σε μία χώρα.

• Ο θεσμός της δημοκρατίας:
Το σύνολο των κανόνων που διέπουν μια δημοκρατική κοινωνία.

• Ο θεσμός της θρησκείας:
Όλοι οι κανόνες που αφορούν τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας μιας θρησκείας.

• Ο θεσμός της φιλοξενίας:
Ο όρος χρησιμοποιείται με τη μεταφορική έννοια και αφορά τους κανόνες για μια καλή φιλοξενία.

• Ο θεσμός της προίκας:
Οι άγραφοι νόμοι και κανόνες που αφορούν την προίκα σε έναν γάμο. Ο θεσμός αυτός αφορά κυρίως σε παλαιότερες εποχές.

• Ο θεσμός του γάμου:
Αφορά τους κανόνες που ορίζουν την καλή συμβίωση μέσα σε έναν γάμο.

• Ο θεσμός της υιοθεσίας:
Αφορά την πράξη υιοθεσίας και χρησιμοποιείται για να δείξει τη σημαντικότητα και τη σοβαρότητα του θέματος.

• Ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πολλούς θεσμούς δηλαδή δομές που ψηφίζουν νόμους και κανόνες που αφορούν τα κράτη μέλη της.

Ένα βασικό χαρακτηριστικό του θεσμού είναι ότι έχει μεγαλύτερη αξία και ισχύ, από τα προσωπικά πιστεύω του καθενός.

Για παράδειγμα μπορεί ένας δικαστής να πιστεύει ότι κάποιος πρέπει να καταδικαστεί, ωστόσο να είναι υποχρεωμένος να τον αθωώσει καθώς δεν υπάρχουν αρκετά αποδεικτικά μέσα και η δικαιοσύνη είναι θεσμός.

Δηλαδή δεν μπορεί ο κάθε δικαστής να κάνει ότι θέλει. Πρέπει υποχρεωτικά να πάει με το γράμμα του νόμου.

Στον μεσαίωνα η δικαιοσύνη δεν ήταν θεσμός. Επομένως ο δικαστής θα έπαιρνε την απόφαση με βάση τη δική του κρίση.

Διαβάστε στη συνέχεια τι είναι ηθογραφία